اسید سیتریک

اسیدسیتریک (Citric Acid)  با فرمول شیمیایی C6H8O7 یک اسید آلی ضعیف (یک اسید کربوکسیلیک با سه عامل COOH) می‌باشد. است که در مرکبات یافت می‌شود. این اسید در حال حاضر به صورت پودر هم تولید می‌شود. این ماده معمولاً به عنوان یک ماده نگهدارنده طبیعی استفاده می‌شود. هنگامی که با غذا مخلوط می‌شود، طعم ترش (اسیدی) به آن را می‌دهد، و گاهی اوقات در غلظت‌های بسیار بالا کمی تلخ می‌شود. میوه‌های خانواده مرکبات مانند لیموترش و لیموشیرین دارای سطح بالایی از غلظت اسید هستند. اسیدسیتریک در بیوشیمی نیز مهم است، به این دلیل که نقشی حیاتی در فرایند سوخت و ساز بدن ایفا می‌کند. اسید سیتریک یک عامل آنتی اکسیدان خوبی  می‌باشد. و در اکثر مرکبات و مخصوصا در لیمو ترش و آبلیمو یافت می‌شود که شامل ۸% از وزن میوه خشک می‌باشد.

 

اسیدیته اسید سیتریک ناشی از وجود سه گروه کربوکسی می‌باشد که می‌توانند پروتون از دست دهند. یون اسید سیتریک به نام سیترات معروف است. سیتراتها بافرهای خوبی برای کنترل PH محلولهای اسیدی هستند. یون سیترات با بسیاری از فلزات، نمک سیترات ایجاد می‌کند. که مهمترین آن سیترات کلسیم(جوهر لیمو) می‌باشد. که برای نگهداری غذا از فساد و خوش طعم کردن آن بکار می‌رود. یون سیترات می‌تواند با فلزات ترکیبات کی لیتی ایجاد کند. در دمای اتاق اسید سیتریک ، یک پودر کریستالی سفید می‌باشد که می‌تواند به دو فرم بی آب و یا یک آبه وجود داشته باشد. فرم بی آب از کریستالیزه شدن اسید سیتریک در آب گرم ایجاد می‌شود در حالی که فرم یک آب از تبلور آن در آب سرد ایجاد می‌شود. فرم یک آبه با حرارت دادن در ۴۷۷ درجه سانتیگراد به فرم بی آب تبدیل می‌شود. اسید سیتریک در حرارت بالای ۱۷۵ درجه تجزیه شده و CO2 و آب آزاد می‌کند.

 

کاربرد های مهم ماده اولیه اسید سیتریک در صنایع:

  1. در صنایع غذایی به عنوان نگهدارنده و طعم دهنده فرآورده های غذایی
  2. ساخت برخی دارو ها در صنعت پزشکی
  3. جهت تهیه آب شیرین
  4. جهت تولید برخی شامپوها و مواد شوینده
  5. استفاده در صنعت ساخت فولاد به جهت جلوگیری از زنگ زدگی
  6. در تولید لوسیون ها و ماسک های پوست و صنایع بهداشتی آرایشی