استون

استون (Acetone) با نام ایوپاک پروپانون، ساده‌ترین کتون با فرمول مولکولی C3H6O و یکی از لکه‌برها می باشد. این ماده توسط حییم وایزمن کشف شده است. استون فرار، بی‌رنگ و به شدت آتش گیر است، و مصرف بسیار زیادی در صنعت به عنوان حلال دارد. یکی از ساده‌ترین روش‌های ساخت این ماده تقطیر استات کلسیم است. اصولا استون در فرایند کیومن تولید میشود. در گذشته از تقطیر خشک استات هایی نظیر استات کلسیم به دست آورده میشده است. در طی جنگ جهانی اول فرایند تولید استون به وسیله تخمیر باکتریایی توسط Chaim Weizmann توسعه پیدا کرد که محصولات این فرایند استون، بوتانول و اتانول میبود. به مرور زمان به علت راندمان ناچیز تولیداستون در مقایسه با پسماندهای آلی، این فرایند رو به فراموشی سپرده شد.

ترکیبات:

استون پروکسید از دسته مواد منفجرهٔ بسیار حساس و قدرتمند است که از ترکیب استون و هیدروژن پروکسید (آب اکسیژنه) به نسبت ۵به۳ و یک کاتالیزگر (اسید سولفوریک یا کلریدریک) به نسبت ۳/۰۰ استاین ماده بر دو نوع است استون تری اکسید و استون دی اکسید استون تری اکسید پایدارتر از استون دی اکسید است.

استون پروکسید جامد، سفید رنگ و بلوری است. با این حال بسیار فرار بوده، وبه دلیل تجمع آن در زیر درب، از حمل آن با ظروف در دار باید پرهیز کرد. این ماده در حالت خشک به شعله و شوک وضربه حساس است. و نگهداری آن بسیار مشکل و خطر ساز است. ولی می‌توان آن را در درون آب یا الکل برای مدت زیادی نگهداری کرد. ترکیب نیترو سلولوز آغشته به استون (استون نیترو سلولوز را در خود حل می‌کند) با استون پروکسید آنرا قویتر و پایدارتر می‌کند. استون پروکسید در حجم‌های مختلف خواص خاصی از خود نشان می‌دهد استون پروکسید در حجم‌های کمتر از ۲ گرم آتش میگرد و در زیر یک ثانیه می‌سوزد ولی در حجم‌های بیش از ۲ گرم بدون نیاز به محفظهٔ بسته، بدون دود و شعله با صدای زیادی منفجر می‌شود و هیچ اثری از خود باقی نمی‌گذارد. استون پروکسید برای ساختن چاشنی‌های الکتریکی بسیار مناسب است و شوک‌های بسیار ضعیف نیز آن را فعال می‌کند.

 

کاربردهای مهم ماده اولیه استون در صنایع:

  1.  صنایع تولید پلاستیک
  2. صنایع تولید الیاف مصنوعی
  3. دارو و سایر ترکیبات شیمیایی
  4. تولید صنعتی رنگهای ایندیگو
  5. به عنوان حلال در فرمولاسيون
  6. در آکریلیک و الکل هاى نيتروسلولز و رنگ ها
  7. به عنوان حلال چسب
  8. به عنوان پاک کننده لاک ها (حلال در مواد آرایشی)
  9. در ساخت جوهر پرینتر
  10. در صنایع تولید واکس، رزین، چربى ها، گریس و روغن ها
  11. حلال پاک کننده در صنایع الکتریکی
  12. صنایع ساخت سموم و برخی علف کش ها